Jesienią 1830 roku francuski uczony, który podróżuje po Andaluzji, spotyka w górach niebezpiecznego nieznajomego. Wkrótce potem, w Kordobie, poznaje młodą Cygankę. Nieznajomy to don José, dziewczyna to Carmen. Kilka miesięcy później José czeka w więzieniu na egzekucję i opowiada uczonemu, jak przez Carmen stracił wszystko. Nowela Mériméego, z której Bizet zaczerpnął fabułę swojej opery, w całości i w nowym przekładzie polskim. O tym wydaniu. Carmen autorstwa Prosper Merimee należy do domeny publicznej. Tekst źródłowy: Project Gutenberg #2465.
